(پایگاهی برای آشنایی بیشتر با زبان قوم ایرانی تالش )

                     زبان تالشی و  کالبد شکافی واژه ها ( بخش دوم )

                                                                                                     لیثی حبیبی ( م . تلنگر ) 

 چند نکته به جای مقدّمه : لازم است خوانندگان محترم سلسله مقالات تحت عنوان « زبان تالشی و کالبد شکافی واژه ها » ، در خصوص شیوه و ماهیّت کار  نگارنده ، یک بار برای همیشه بدانند که :

       1 – در تحلیل و شکافتن واژه های مورد بحث ، معمولاً از منبعی بجز دست آوردها و اطّلاعات خودم استفاده نمی کنم .اگر دقّت کرده باشید ، در « بخش نخست » این سلسله نوشتار ، فقط در ذیل کلمه ی « خاله = خواله / xāle » ، واژه ی « ماشی = ما + شی » را از نوشته ی قلم زن دلسوز تالش ، شهرام آزموده ی عزیز به وام گرفته ام و باقی مطالب نتیجه ی تحقیقات شخصی بنده روی زبان های مختلف،  از جمله زبان مادری ام تالشی ست .

      2 – اصــول عمــده شـیوه و روش من در این کار عبارت انـد از : الف - مقایسه و ب - ریشه یابی و کالبد شکافی واژه. برای رسیدن به شناخت صحیح یک کلمه ، قبل از هر چیز آن را با "جفت" ش در زبان های مختلف ایرانی و غیر ایرانی مقایسه می کنم. گاه زبان های ایرانی جوابگو نیستند که در این صورت به زبان های غیر ایرانی از جمله آلمانی و روسی مراجعه می کنم. به عنوان نمونه وقتی از « رَش / raš : رخش رستم » سخن به میان است ، نه « رَش / raš : خرمایی » تالشی جوابگوست و نه « رَش / raš : سیاه » کردی ؛ به ناچار به زبان روسی پناه می برم : « رژی / reži : سرخ رنگ » . و باز جواب خود را نمی گیرم ؛ به آلمانی پناه می برم و ناگهان راضی بر می گردم وقتی که می بینم « رَش » به آلمانی « تند ، تیز ، تندو تیز و سرکش و ... » معنا می دهد . و ... ادامه ی مطلب ...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه دهم اسفند 1387ساعت 0:50 قبل از ظهر  توسط   | 

                                        سه نوشتار  کوتاه از ن . شبانی

1 ) نامواژه ی اردبیل در یک نگاه

ممکن است در تاریخ ، یک منطقه با چند نام نامیده شده باشد.  نمونه اش هم همین کادوس ودیلمان و گیلان است. این منطقه یا استان یا ایالت ، در گذشته با نام کادوس شناخته شده است. روزگاری نام کادوس بر فراز این ناحیه نمایان بوده است، روزگاری نیز دیلمان و امروز نیز گیلان. البته به این دلیل که در هر دوره ی تاریخی، یکی از این اقوام از اقتدار و چیرگی نسبت به دو خویش دیگر برخوردار بوده است؛  همان طور که امروزه بسیاری تالش ودیلم را نیز گیلان می دانند، روزگاری هم شهرها وجای های گیلکان را کادوس (تالش) می شناختند ویا دیلمان.

        می اندیشم که این موضوع در باره ی شهرها هم درست است. تهران و ری را ببینید: کسی که از شمال راه می افتد تا به ری برود، می گوید به تهران می روم. نام ری به عنوان گوشه ای از تهران بسیار کم رنگ شده است. حال آن که شاید صدها سال، تهران را در برابر نام بزرگ و همه گیر  "ری"، نامی نبوده است . و ... ادامه ی مطلب ...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه نوزدهم شهریور 1387ساعت 1:2 قبل از ظهر  توسط   | 

                               زبان تالشی و  کالبد شکافی واژه ها ( بخش نخست )

                                                                                     لیثی حبیبی ( م . تلنگر ) 

مقدّمه : آن چه را که ذیلاً از نظر می گذرانید ، بخشی از دیدگاه های سرور ارجمند ، جناب آقای سیّد لیث الله حبیبی ، متخلص به « م . تلنگر » ، در حوزه ی « ریشه شناسی و تحلیل واژه های تالشی ، ایرانی و غیر ایرانی » ست که تا کنون با نهایت تواضع و گمنامی و البته از سر بزرگواری ، در بخش « نظرات » وب سایت های مربوط به تالش و تالشان ارائه کرده اند . 

        به دلیل اهمیّت نظرات زبان شناسانه ی آقای حبیبی که همواره با احساس و ذوقی پرحرارت و روحی روشن از جنس شعر نیز همراه و همزاد اند ، ما بر آن شدیم آن ها را در صفحات اصلی وب سایت های مربوط به موضوع ، بیاوریم تا بیشتر مورد استفاده گیرند . به همین منظور ، از جنابشان اجازه ی این کار را خواستیم و ایشان علیرغم این که با « جلوه گری » اصلاً میانه ی خوبی  ندارند ،به دلیل اهمیّت مسئله ، درخواست مان را پذیرفتند و برای همیشه ما را مدیون لطف و مهربانی خود ساختند .  

         شایان ذکر است که این بزرگوار با وجود تقریبا سه دهه دوری از مام میهن ، همواره دلشان برای ایران و فرهنگ ایرانی ، اقوام برادر و همریشه ی ایرانی و زبان و هویت قوم ایرانی تالش تپیده است . « م . تلنگر » متولـّد روستای « لیپا » ی ماسال و ساکن کشور آلمان است. و ... ادامه ی مطلب ... 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه سوم شهریور 1387ساعت 8:11 قبل از ظهر  توسط   |